DrukujDrukuj

KOŚCIASZYN, gm. Dołhobyczów

Treść nie została jeszcze zweryfikowana przez moderatora.
Autor:
The Frog

==KOŚCIASZYN==, gm. Dołhobyczów, pow. Hrubieszów
Wieś położona na zachodnim skraju gminy Dołhobyczów, nad potokiem Sulimówka, w obrębie Grzędy Sokalskiej.
Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1394, kiedy książę bełski Ziemowit IV nadał wieś dominikanom bełskim. W 1472 roku było tu 6 łanów użytków i karczma, natomiast w 1578 roku 3 łany użytków i 3 zagrodników z ziemią. Jeszcze w 1667 roku źródła notują wieś w posiadaniu ojców dominikanów bełskich.
W 2 poł. XVIII wieku (zapewne po konfiskacie dóbr kościelnych przez zaborczy rząd austriacki) Kościaszyn był własnością Antoniego Idziego Pawłowskiego, ożenionego z Domicellą Dwernicką. Około poł. XIX wieku wieś należała do Jana Krzyżanowskiego herbu Dębno (ur. w 1825 r.), ożenionego z Antoniną Wolff, a obszar ich majątku wynosił 1059 mórg. Następnie dobra odziedziczył brat Jana - Władysław, żonaty z Heleną Maramaross. Ich córka Stefania wychodząc w 1907 roku za mąż za Tadeusza Potworowskiego wniosła mu w wianie Kościaszyn wraz z Liwczem, Hulczem i Liskami.
W 1841 roku notowano we wsi unicką szkołę początkową. Według spisu z 1880 roku było tu 408 mieszkańców we wsi i 25 na terenie dworskim. Włościanie posiadali 257 mórg roli, 52 morgi łąk i ogrodów, 10 mórg pastwisk i 15 mórg lasu, natomiast do dworu należały 684 morgi roli, 131 mórg łąk i ogrodów i 18 mórg pastwisk. We wsi była cerkiew, kaplica i szkoła 1-klasowa.
Według spisu z 1921 roku Kościaszyn liczył 91 domów i 532 mieszkańców, w tym 18 Żydów i 448 Ukraińców. Liczba mieszkańców na dzień 31 grudnia 2002 r. 151 osób (dane BIP).
Pierwsza wzmianka o cerkwi pochodzi z roku 1696. W dwa lata później dominikanie bełscy nadali cerkiew ojcu Bazylemu Michajłowiczowi. Źródła notują w 1761 roku w Kościaszynie drewnianą cerkiew parafialną p.w. Opieki NMP, która należała do dekanatu waręskiego. W 1863 roku wybudowano tu kolejną cerkiew drewnianą p.w. Ducha Św. Cerkiew była usytuowana w środku wsi, orientowana, trójdzielna, o konstrukcji wieńcowej, z szeroką i dłuższą nawą. Ostatnią cerkiew wybudowano tu w roku 1926. Od 1945 roku cerkiew była nieczynna, do lat 60-tych użytkowana jako magazyn przez miejscowy PGR, następnie została całkowicie porzucona. Ostatecznie rozebrano ją w 1985 roku. Przy cerkwi istniał cmentarz grzebalny, przeniesiony prawdopodobnie pod koniec XIX wieku poza obręb zabudowy wsi. Do 1945 roku był użytkowany jako unicki, obecnie jako rzymskokatolicki.
W 1889 roku wybudowano w Kościaszynie drewnianą kaplicę p.w. św. Jana Nepomucena. Była to budowla o konstrukcji zrębowej, oszalowana, jednonawowa, na rzucie prostokąta zamkniętego od wschodu trójbocznie, z zakrystią od południa. Przykryto ją dachem dwuspadowym, na którym umieszczono wieżyczkę na sygnaturkę. W 1987 roku kaplicę rozbudowano i obecnie pełni rolę kościoła filialnego.

Brak głosów